De langeman of De Hasseltse Reus

In de archieven lezen we dat tijdens de Virga Jesseprocessie van 1497 ook de Hasseltse reus Goliam, eigendom van het smedenambacht, mee optrok. Dit is de oudst bekende vermelding van het bestaan van een Hasseltse stadsreus. In 1515 werd die reus overgenomen door de rederijkerskamer ‘De Roode Roos' en sindsdien tekende hij vrijwel altijd present tijdens processies en wanneer de stad in feest was.

Zeker vanaf 1778 was de Langeman, die vanaf toen ook Don Christophe genoemd werd, de centrale figuur tijdens de erwtensoepuitdeling bij de jaarlijkse kermis in de stad. Die uitdeling werd georganiseerd in uitvoering van het testament van Zonhovenaar Hendrik Dries en was bedoeld voor de vele armen in de stad. Later werd ze een vast onderdeel van de zevenjaarlijkse traditie rond de Hasseltse Virga Jesse.

In augustus 2010 was het net tweehonderd jaar geleden dat Melchior Tieleman, toen de (nog enige) leraar aan de pas opgerichte 'école d'art' van Hasselt, de opdracht kreeg een nieuwe reus voor Hasselt te maken. De bestelling kwam van de 'Société d'Art Dramatique', zoals de rederijkerskamer 'De Roode Roos' zich tijdens de Franse tijd noemde. Tieleman haalde zijn inspiratie bij de Antwerpse reus Antigoon en ontwierp een geharnaste ridder die - zittend op een wagen - door de stad zou trekken. De zittende reus werd al vlug één van de bekendste beelden van Hasselt.

In 2003 werd het houten geraamte van de reus grondig gerestaureerd en in 2010 knapte Inge Leys de buitenkant op. De Langeman werd in 1810 immers door zijn makers uitgevoerd in papier-maché, een uiterst kwetsbaar materiaal, zeker als je weet dat de reus tijdens de voorbije tweehonderd jaar 59 keer gemonteerd en gedemonteerd werd.

Michel Ilsen publiceerde naar aanleiding van de 200ste verjaardag een monografie over de Langeman.